yoastseo-dep

Version:

Yoast clientside page analysis

24 lines (21 loc) • 6.66 kB

HTML

<h2><span class="mw-headline" id="Leefwijze">Leefwijze</span></h2> <p>Een schaap kan een leeftijd van 15 tot 20 jaar halen, maar dit komt in de praktijk zelden voor: meestal worden ze veel eerder geslacht. Op hoge leeftijd verliest een schaap zijn <a href="/wiki/Tand" title="Tand">tanden</a> en <a href="/wiki/Kies" title="Kies">kiezen</a> waardoor het niet meer goed kan eten. Schapen hebben 32 tanden en kiezen; ze hebben geen <a href="/wiki/Hoektand" title="Hoektand">hoektanden</a> en bovenaan geen <a href="/wiki/Snijtand" title="Snijtand">snijtanden</a>. Boven en onder hebben ze 6 voorkiezen en 6 kiezen, en alleen in de onderkaak 8 snijtanden. Die gebruiken ze om <a href="/wiki/Grassenfamilie" title="Grassenfamilie">gras</a> en <a href="/wiki/Kruidachtig" title="Kruidachtig">kruidachtigen</a> af te snijden, met een beweging zoals een tondeuse. Het grazen gaat dus heel anders dan bij de <a href="/wiki/Koe_(rund)" title="Koe (rund)">koe</a> die het gras met zijn tong lostrekt. Een schaap eet daarom veel korter gras dan een koe, en een boer kan wel eerst koeien in een wei zetten en daarna schapen, maar nooit andersom. </p> <h2><span class="mw-headline" id="Het_schaap_als_nutsdier">Het schaap als nutsdier</span></h2> <p>Behalve voor de wol worden schapen ook gehouden voor hun <a href="/wiki/Melk_(drank)" title="Melk (drank)">melk</a> en hun vlees, waarbij vooral het <a href="/wiki/Lamsvlees" class="mw-redirect" title="Lamsvlees">lamsvlees</a> wordt gewaardeerd. De <a href="/wiki/Maag" title="Maag">schapenmaag</a> wordt gebruikt in traditionele <a href="/wiki/Kookkunst" title="Kookkunst">gerechten</a> als <a href="/w/index.php?title=Tripes&action=edit&redlink=1" class="new" title="Tripes (de pagina bestaat niet)">tripes</a> en <a href="/wiki/Haggis" title="Haggis">haggis</a>. Uit schapendarmen werden <a href="/wiki/Condoom" title="Condoom">condooms</a> gemaakt, en ze worden soms nog gebruikt om de <a href="/wiki/Snaar_(muziek)" title="Snaar (muziek)">snaren</a> voor <a href="/wiki/Viool" title="Viool">violen</a> en andere <a href="/wiki/Strijkinstrument" title="Strijkinstrument">strijkinstrumenten</a> te maken. </p><p>Het weiden van schapen op <a href="/wiki/Dijk_(waterkering)" title="Dijk (waterkering)">dijken</a> heeft een belangrijke functie: de schapen trappen de grond vast en voorkomen dat er struiken en bomen op de dijk groeien die met hun wortels de dijk beschadigen. Hier komt de uitdrukking "vier gouden pootjes en een gouden bekkie" vandaan. </p><p>Vroeger was Nederland een schapenland, nu is <a href="/wiki/Australi%C3%AB_(land)" title="Australië (land)">Australië</a> zo'n land: Tegenover ongeveer 20 miljoen mensen staan op het zuidelijke continent 150 miljoen schapen. Bijna alle wol wordt uitgevoerd, en Australië is wereldwijd dan ook veruit de grootste wolexporteur. In Nederland nam het aantal schapen af van 1,7 miljoen in 1990, via 1,3 miljoen in 2000, naar 960.000 in 2014. </p> <h2><span class="mw-headline" id="Historie">Historie</span></h2> <p>Het gedomesticeerde schaap stamt af van wilde schapen uit het geslacht <i><a href="/wiki/Ovis" class="mw-redirect" title="Ovis">Ovis</a></i>. Er bestaan verschillende soorten wilde schapen, waaronder de <a href="/wiki/Oerial" title="Oerial">oerial</a> en het <a href="/wiki/Dikhoornschaap" title="Dikhoornschaap">dikhoornschaap</a>. De meest waarschijnlijke voorouders van het gedomesticeerde schaap zijn de <a href="/wiki/Moeflon" title="Moeflon">moeflon</a> (<i>Ovis orientalis</i>) uit Zuidwest-<a href="/wiki/Azi%C3%AB" title="Azië">Azië</a> en waarschijnlijk ook de <a href="/wiki/Argali" title="Argali">argali</a> (<i>Ovis ammon</i>) uit <a href="/wiki/Centraal-Azi%C3%AB" title="Centraal-Azië">Centraal-Azië</a>. Alle schaapstypen zijn <a href="/wiki/Kudde" title="Kudde">kuddedieren</a>. Het schaap werd, net als de geit, voor 7500 v.Chr. gedomesticeerd, en behoort tot de vroegst gedomesticeerde dieren. Vanuit het <a href="/wiki/Midden-Oosten" title="Midden-Oosten">Midden-Oosten</a>, waar het waarschijnlijk is gedomesticeerd, verspreidde het schaap zich over de rest van de wereld. Gewoonlijk trok een <a href="/wiki/Schaapherder" title="Schaapherder">schaapherder</a> rond met zijn kudde om overbegrazing te voorkomen. In het huidige <a href="/wiki/Nederland_(hoofdbetekenis)" class="mw-redirect" title="Nederland (hoofdbetekenis)">Nederland</a> en <a href="/wiki/Belgi%C3%AB_(hoofdbetekenis)" class="mw-redirect" title="België (hoofdbetekenis)">België</a> zal men vanaf ongeveer het <a href="/wiki/5e_millennium_v.Chr." title="5e millennium v.Chr.">5e millennium v.Chr.</a> schapen zijn gaan houden. Het houden van schapen in afgezette weiden werd pas in het laat-<a href="/wiki/Middeleeuwen" title="Middeleeuwen">middeleeuwse</a> Europa gedaan. Het grazen op <a href="/wiki/Brink_(dorpsplein)" title="Brink (dorpsplein)">brinken</a> en <a href="/wiki/Meent" title="Meent">meenten</a> is een tussenfase. </p> <h2><span class="mw-headline" id="Schapenrassen">Schapenrassen</span></h2> <p>Gericht fokken en natuurlijke selectie door uiteenlopende leefomstandigheden hebben in de loop der eeuwen tot 970 rassen geleid die alle in het Engels beschreven zijn.<sup id="cite_ref-George_Enzlin_4-0" class="reference"><a href="#cite_note-George_Enzlin-4">[3]</a></sup> Zie ook <a href="/wiki/Lijst_van_schapenrassen" title="Lijst van schapenrassen">lijst van schapenrassen</a> voor een (onvolledig) overzicht. De meeste schapenrassen betreffen gehouden dieren. Uitzondering, naast het moeflon, is het <a href="/wiki/Soay_(schaap)" title="Soay (schaap)">Soay-schaap</a>. Hiervan leeft een wilde kudde op de <a href="/wiki/Saint_Kilda" class="mw-redirect" title="Saint Kilda">Saint Kilda</a>-archipel, ten westen van <a href="/wiki/Schotland" title="Schotland">Schotland</a>. Sommige schapensoorten kunnen wel zes hoorns hebben, zoals het <a href="/w/index.php?title=Hebridenschaap&action=edit&redlink=1" class="new" title="Hebridenschaap (de pagina bestaat niet)">Hebridenschaap</a>. </p> <h3><span class="mw-headline" id="Nederlandse_rassen">Nederlandse rassen</span></h3> <p>Bij de Nederlandse rassen wordt onderscheid gemaakt tussen de <i>heideschapen</i> van de schrale <a href="/wiki/Heide_(vegetatie)" title="Heide (vegetatie)">heide</a> en <a href="/wiki/Zand" title="Zand">zandgrond</a>, voornamelijk uit Oost-Nederland en <a href="/wiki/Noord-Brabant" title="Noord-Brabant">Brabant</a>, en <i>weideschapen</i> van de voedzamere <a href="/wiki/Klei" title="Klei">kleigronden</a>. </p>