udhr
Version:
Universal Declaration of Human Rights
251 lines (250 loc) • 16.9 kB
HTML
<html data-code="068" data-iso6393="fra" dir="ltr" lang="fr">
<head>
<title>French (Welche)</title>
</head>
<body>
<h1>Dékyèrasyo po lo mond ètér dé drau d’l’am</h1>
<header>
<p>Konsidérang k’lè rknachans dè diñitè k’détno tortot lé djang d’lè famil dé-z-am èko d’loré égal drau ké n’mero jamè bot tsu pi lo fondma dè libèrtè, dè justis è dè pè da lo mond,</p>
<p>Konsidérang ké dé n’mi rknach lé drau dé-z-am è d’lè pichtlè sa-z-é èmonè è sé kondur nak dé barbar, sou k’érbèl lè konsyans dé-z-am, è k’lè vnouy d’inn mond var k’lé-z-am sro libr d’prakè èko d’krèr, libérè dè tèrer èko dè mizèr, é ètu ènonsi nak lo pu fo swè d’l’am,</p>
<p>Konsidérang k’fau pa tout foch k’inn govèrnema d’drau rèwades lé drau dé-z-am po k’ l’am n’sau mi oblidji d’sé drasi, po so dèréy ètot, drau inn pouwèr sna patètch èko lo chtopa,</p>
<p>Konsidérang k’fau pa tout foch èkorèdji lo dévlopma dé rlasyo d’bong wèzinèdj annnter lé nasyo,</p>
<p>Konsidérang k’da lè Chart lé pepl dé Nasyo-z-Uni o proklamè d’inn novéy loré fwè da lé drau perméy dé-z-am, da lè diñitè èko lè valou d’l’am, da dé drau égal po lé-z-am èko lé fam, è k’él o dékyèri éyt désidè è botè è-n-avang lo progrè po lè sosyétè è d’bati èn mouyou vi da èn kopu grant libèrtè,</p>
<p>Konsidérang k’lé-z-Éta k’fèyo pati d’l’Organizasyo dé Nasyo-z-Uni sé so ègèdji, è-z- auwrang èvo léy, è-z-èchuri lo rèspè tou gants è po tortu dé drau d’l’am è dé permér libèrtè,</p>
<p>Konsidérang k’dé pati èsèn l’idé k’lé drau èko lè libèrtè-la s’a sou k’kont lo pu po rèpyèni tou ètér l’ègèdjma-la,</p>
<p>L’Èsanblay dé tortu</p>
<p>Proklam k’lè dékyèrasyo-si s’a sou k’dran vizi po lo me d’tortu, lé pepl èko lé nasyo do mond ètér, po k’tortot lé djang èko tortot lé-z-èsos dè sosyétè, èvo lè dékyèrasyo-si toukou da lè téyt, fèyenns sou k’fau, pa l’édukasyo èko l’èñstruksyo, po dévlopè lo rèspè dé drau èko dé libèrtè-si, è d’èchuri, pa dé mzur nasyonal è annternasyonal dé pti-z-è pti pu grant, k’é san rknu è bé vikang, vorma è po tortu, k’sa sau parméy lé populasyo dé-z- Éta k’nè fèyo pati, k’parméy sal dé katray k’èl dirijo.</p>
</header>
<article data-number="1">
<h2>Artikl 1</h2>
<p>Tortu lé-z-am vno o mond libr èko égal è diñitè èko drau. É so kapabl d’rajo èko d’konsyans è é dwo auwrè lé-z-inn dwa lé-z-aut èvod lè vizat d’sé soutni.</p>
</article>
<article data-number="2">
<h2>Artikl 2</h2>
<p>Tchèki pu bénéfisi d’tortu lé drau èko d’tortot lé libèrtè ènonsi da lè dékyèrasyo-si, sna fèr aukèn diférans, surtou annter lé rès, lé kouler, lé-z-am, lé fam, lé longgèdj, lé rlijyo, lé krèyans politik oubé dé-z-aut, k’èl vnenns do pèyi, dè sosyétè, dè rétchas, dé para, oubé d’metchau kéy aut situasyo.</p>
<p>Dé-d-pu, é n’sré fè aukèn diférans bati tsu lo fondma politik, juridik oubé annternasyonal do pèyi ou dè katray d’var k’vé èn djang, k’lo pèyi oubé lè katray-la sau po léy, dzo èkot, ko mi è-n-èdj oubé pa dzo metchau kéy limitasyo d’otoritè.</p>
</article>
<article data-number="3">
<h2>Artikl 3</h2>
<p>Tchèk djang é drau è lè vi, è lè libèrtè è è sè surtè.</p>
</article>
<article data-number="4">
<h2>Artikl 4</h2>
<p>Mi inn n’sré tni è-n-èsklavèdj, è sèrvitud non pu ; l’èsklavèdj è lè trèt dé-z-èsklav so dfanndu dzo tortot lé faso.</p>
</article>
<article data-number="5">
<h2>Artikl 5</h2>
<p>Mi inn n’pouré éyt boryaudè chkè nè meri, né soumi è dé pon oubé dé trètma beryau, mi umèñ ou rèbèchang.</p>
</article>
<article data-number="6">
<h2>Artikl 6</h2>
<p>Tchèki é drau è lè rknachans, var k’fu sau, d’sè pèrsonalitè juridik.</p>
</article>
<article data-number="7">
<h2>Artikl 7</h2>
<p>Tortu so égal dèvan lè lwè è o drau sna distèngsyo d’éyt rèwadè d’mèym faso pa lè lwè. Égal ausi lo drau po tortu d’éyt rèwadè kontr metchau kéy diskriminasyo k’èvirau pa foch kontr lè Dékyèrasyo-si è kontr metchau kéy provokasyo è èn téy diskriminasyo.</p>
</article>
<article data-number="8">
<h2>Artikl 8</h2>
<p>Tchèk djang é lo drau d’nalè vorma, da so pèyi, dwa lé juridiksyo k’o lo moñé d’sé botè vizang lé-z-akt k’nalo pa foch kontr sé perméy drau rknu pa lè konstitusyo oubé pa lè lwè.</p>
</article>
<article data-number="9">
<h2>Artikl 9</h2>
<p>Mi inn n’pu éyt èrètè sna rajo, èprijnè oubé botè fu d’so pèyi.</p>
</article>
<article data-number="10">
<h2>Artikl 10</h2>
<p>Tchèk djang é drau, è pyèyn égalitè, k’an-n-oyes s’n èfèr d’just faso è dèvan tortu, da inn tribunal ké n’dépa d’pachèyn è sna aukèn prèsyo, ké désidré oubé d’sé drau è obligasyo, oubé do bong drau d’èn èkuzasyo d’faut lè vizang.</p>
</article>
<article data-number="11">
<h2>Artikl 11</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang èkuzay d’inn grav deli a supozay inosant déchkè k’inn tribunal é monntrè k‘èl ir koupabl slong lè lwè, do ta d’inn prosè dévyè è tortu, var k’tortot lé garanti po sé dfannd li èro ètu dnay.</p>
</li>
<li>
<p>Mi inn n’pouré éyt kondanè po dé-z-akt oubé èk dé rèvyè, ké, o moma k’él o ètu fè, n’yonon mi konsidérè nak dé deli slong lo drau do pèyi oubé dé-z-aut pèyi do mond. D’mèym, an-n-daré aukèn pon kopu fot k’sal k’èrau ètu dnay o moma k’lo deli é ètu fè.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="12">
<h2>Artikl 12</h2>
<p>An n’pouré mi s’èmalè sna rajo dè vi dé djang, d’lor famil, d’lor dmourans oubé d’sou k’èl o èkri è non pu potè twau è lor oner è lor réputasyo. Tchèk djang è lo drau d’éyt rèwaday pa lè lwè kontr dé téy vizat oubé d’ètak.</p>
</article>
<article data-number="13">
<h2>Artikl 13</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau d’sirkulè librema è d’chwèzi var k’èl dmour o d’da d’inn Éta.</p>
</li>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau d’kitè metchau kéy pèyi, lo sé ausi, è d’i rveni.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="14">
<h2>Artikl 14</h2>
<ol>
<li>
<p>Kat èl a pèrsékutay, tchèk djang é lo drau d’sé botè è-n-èvri è sla ausi da d’aut pèyi.</p>
</li>
<li>
<p>Lo drau-la n’vauré mi po séy k’a porséyvi è po ki él a provè k’él é fè inn krim ké rlev do drau jénéral oubé po dé-z-akt k’nalo kontr lé vizay èko lé fondma dé Nasyo-z-Uni.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="15">
<h2>Artikl 15</h2>
<ol>
<li>
<p>Inn tchèki è drau è èn nasyonalitè.</p>
</li>
<li>
<p>An n’pouré mi, sna rajo, privè kikinn d’sè nasyonalitè, non pu do drau d’nè tchèyndji.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="16">
<h2>Artikl 16</h2>
<ol>
<li>
<p>Kat é sro è-n-èdj d’sé mèryè, l’am èko lè fam, sna aukèn diférans dé rès, d’nasyonalitè ou dé rlijyo, o lo drau d’sé mèryè è d’bati èn famil. Él o dé drau égal po sou k’rwéyt lo mèryèdj, do ta do mèryèdj è kat él a kasè.</p>
</li>
<li>
<p>Lo mèryèdj n’pu mi éyt sinè sna lo libr è pyè konsantma d’sau k’sé mèriro.</p>
</li>
<li>
<p>Lè famil a naturèlma lo fondma dè sosyétè è é lo drau d’éyt rèwaday pa léy è pa l’Éta.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="17">
<h2>Artikl 17</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang, k’èl sau tou pa léy ou èvo dé-z-aut, é lo drau d’awou èk po léy.</p>
</li>
<li>
<p>Mi inn n’pu éyt, sna rajo, privè d’sou k’él é po lu-mom.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="18">
<h2>Artikl 18</h2>
<p>Tchèk djang é drau è lè libèrtè d’sè faso d’pasay, d’konsyans è d’rlijyo ; lo drau-la vu dir k’an pu tchèyndji d’rlijyo ou d’krèyans, k’an pu monntrè sè rlijyo oubé sè krèyans, tou pa lu oubé èvo dé-z-aut, dèvan dé-z-aut ou tchi lu, pa l’èsañema, lé pratik, lé prayur oubé lé mauwd.</p>
</article>
<article data-number="19">
<h2>Artikl 19</h2>
<p>Inn tchèki é lo drau d’pasè auterma k’inn aut è d’lo dir, è do, k’é n’é mi è s’èkrar po sou k’é pas, è séy d’kwèri, rsur è rpannd, sna s’okupè d’frontyèr, lé-z-èñformasyo èko lé-z- idé pa metchau kéy moñé d’lé dir.</p>
</article>
<article data-number="20">
<h2>Artikl 20</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau d’sé rtrovè èvo dé-z-aut è d’fèr pati d’èsos, mè da lè pè.</p>
</li>
<li>
<p>Mi inn n’pu éyt oblidji d’fèr pati d’èn èsos.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="21">
<h2>Artikl 21</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau d’par pa è lè dirèksyo dé-z-èfèr publik d’so pèyi, k’sa sau dirèktema oubé pa lo moñé d’djang librema chwèzi.</p>
</li>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau d’èrivè, da d’égal kondisyo, é fonksyo publik d’so pèyi.</p>
</li>
<li>
<p>Lè vlatè do pepl s’a lo fondma d’l’otoritè d’sau ké kmando ; lè vlatè-la, fau k’èl reches d’onéyt élèksyo k’fau fèr è dé, pa inn vot égal d’tortu èko skrè, oubé séyvan èn aut mèym faso ké garanti lè libèrtè do vot.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="22">
<h2>Artikl 22</h2>
<p>Tchèk djang, fèyan pati dè sosyétè é lo drau d’éyt dè kès ; èl a da so drau po rsur sou k’li rvé dè bzañ, d’l’ètor èko dè kultur, èk k’èl é débza po sè diñitè è po so libr dévlopma, è lè bonnour do djwau dè nasyo è d’l’ètor d’tortot lé nasyo, è tnan kont dé faso d’fonksyonè d’tchèk pèyi è d’sé rétchas.</p>
</article>
<article data-number="23">
<h2>Artikl 23</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang é drau è-z-auwrè, o libr chwè d’sè bzañ, è dé kondisyo lé mèym è èsè bonn po tortu è d’éyt rèwaday vizang lè pet dè bzañ.</p>
</li>
<li>
<p>Tortu o drau, sna fèr dé diférans, è lè mèym pèy po èn mèym bzañ.</p>
</li>
<li>
<p>Metchau ki k’auwer é drau è èn djet è èsè bonn pèy, li permatan, è lu èko è sè famil d’vikè nak tchèk am dourau vikè, è s’é fau, d’éyt rèwadè èvod inn pa tsu pa metchau kéy aut moñé dè sosyétè.</p>
</li>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau, èvo dé-z-aut, d’botè dé sèyndika tsu pi è d’fèr pati dé sèyndika po dfannd sé-z-èñtérè.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="24">
<h2>Artikl 24</h2>
<p>Tchèk djang é drau o rpauw èko o laji, è k’an perméy an botes bè èvo bon sans lo ta dè bzañ è li dnes, è dé, dé konjé pèyi.</p>
</article>
<article data-number="25">
<h2>Artikl 25</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang è lo drau d’vikè bé-n-è drau po-z-èchuri sè santè, so bé-n-èj è sau d’sè famil, an perméy po sé neri, sé vechti, sé lodji, sé swèñi, è d’bénéfisi d’l’ètor dé sèrvis fè po sla ; èl é drau è lè sékuritè s'èl pe sè bzañ, s’èl a malèv, èñvalid, vav, véy, ou bé tchèk fou k’èl èré pedu sou k’fau po vikè èpré dé-z-évènma k’èl n’é ré pèvu fèr kontr.</p>
</li>
<li>
<p>Lè matèrnitè èko lè djènas o drau, mèk po rauw, è èn ètor, è d’éyt soutni. Tortu lé-z- èfang, k’é san vnu o mond do ta do mèryèdj oubé fu do mèryèdj, profito dè mèym wad dè sosyétè.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="26">
<h2>Artikl 26</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang é drau è l’édukasyo. L’édukasyo n’kotré ré, o mong po sou k’rwéyt lé perméy fondma d’l’èsañema. S’a èn obligasyo d’sér l’èsañema-la. L’èsañema po-z-èpar inn mtéy sré dévlopè ; tortu sau k’lo mérito pouro fèr dé grant étud, è dè mèym faso po tortu.</p>
</li>
<li>
<p>L’édukasyo drau permat è tchèk am d’sé trovè bé-n-ere da sè vi è d’rèfochi lo rèspè dé drau d’l’am è dé permér libèrtè. Èl drau botè è-n-avang lè konpernat, lè tolérans èko l’èmiti annter tortot lé nasyo è tortot lé rès ou lé rlijyo, è ausi lo dévlopma d’sou k’fèyo lé Nasyo-z-Uni po mèyntni lè pè.</p>
</li>
<li>
<p>Lé para, d’abor, o lo drau d’chwèzi kéy faso d’édukasyo é vlo dnè è loré-z-èfang.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="27">
<h2>Artikl 27</h2>
<ol>
<li>
<p>Tchèk djang é lo drau d’fèr librema èvo lè vi kulturèl dè sosyétè, d’profitè d’sou k’lé-z- am fèyo d’pu byè, è d’awou sè pa da lo progrè dé syans è da lé béfè k’s’nè séyvo.</p>
</li>
<li>
<p>Tchèki é drau è lè wad dé-z-èñtérè moral èko matéryèl k’dékolo d’metchau kéy produksyo syantifik, èkrit oubé artistik k’él èrè fè.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="28">
<h2>Artikl 28</h2>
<p>Tchèk djang é drau è èn sosyétè èko inn mond var k’égzist inn ordr téy k’lé drau èko lé libèrtè k’so botay da lè Dékyèrasyo-si penns par tortot lor valou.</p>
</article>
<article data-number="29">
<h2>Artikl 29</h2>
<ol>
<li>
<p>Inn tchèki é dé dewèr dwa lè sosyétè var k’tou pa lu lo dévlopma libr è pyè d’sè pèrsonalitè a posipl.</p>
</li>
<li>
<p>È pratikang sé drau è da èn ètér libèrtè, tchèki a mèk soumi é limitasyo fixay pa lè lwè po-z-èchuri purma è sèymplema lè rknachans èko lo rèspè dé drau èko dé libèrtè d’autru è po rèpond é djet égzijans dè moral, d’l’ordr publik è do bé-n-èj d’tortu da èn sosyétè var k’tchèki é so mo è dir.</p>
</li>
<li>
<p>Lé drau è libèrtè-si, n’pouro, d’aukèn faso s’égzèrsè kontr lé vizay è lé fondma dé Nasyo-z-Uni.</p>
</li>
</ol>
</article>
<article data-number="30">
<h2>Artikl 30</h2>
<p>Aukèn dispozisyo dè Dékyèrasyo-si n’pu éyt konpriz nak pèvan dnè è inn État, èn èsos oubé kikinn, inn kéy fu sau drau d’sé livrè è èn aktivitè ou d’fèr èk vizang è botè bè lé drau èko lé libèrtè ké so namay déda.</p>
</article>
</body>
</html>